آشنایی با انواع تابلوهاي برق

آشنایی با انواع تابلوهای برق

آشنایی با انواع تابلوهای برق

شناخت تجهیزات به کار رفته در تابلوهای برق
معرفی یک نمونه تابلوی برق و اجزاء آن به صورت کامل همراه با تصویر

برق و اتوماسیون صنعتی

آشنایی با انواع تابلوهای برق:

امروزه تابلوهای برق یکی از عناصر اصلی واحدهای صنعتی و مسکونی محسوب می شوند
تابلو برق عبارت است از محفظه ای معمولا بسته که تجهیزات الکترونیکی،اتوماسیون یا برق صنعتی می تواند در آن نصب
شود.وظایف انواع تابلوها عبارتند از:
کنترل دستی یا اتوماتیک یک فرایند صنعتی
توزیع برق بین تجهیزات
اصلاح ضریب توان

بحث ما در اینجا مربوط به تابلوهای فشار ضعیف یا همان تابلوهایLV است .
چند دسته بندی مختلف می توان برای انواع تابلو های برق پیشنهاد کرد:
دسته بندی اول بر اساس نوع عملکرد تابلو است که این دسته بندی به صورت زیر است :

1-PLC : تابلوهایی که برای کنترل یک پروسه صنعتی استفاده می شوند .

2-تابلوهایی که فقط جهت کنترل موتورهای AC یا  DC استفاده می شود و شامل درایوها،مدارهای فرمان کنتاکتوری و مدارهای کنترل کننده موتور که به شکل ستاره مثلث نیز می شوند.

3-تابلوهای توزیع که جهت توزیع برق و در واقع توزیع جریان بین تجهیزات مختلف صنعتی استفاده می شود.

4-تابلوهای اصلاح ضریب قدرت که به تابلوهای بانک خازنی معروف هستند.

البته ممکن است چند مورد از موارد بالا در یک مجموعه تابلو کنار هم قرار بگیرند .

دسته بندی دوم را می توان بر اساس محل نصب تابلو مشخص کرد.انواع تابلوها از نظر محل نصب عبارتند از:

indoor ) -1 ) : تابلوهای داخلی این تابلوها در فضای بسته مثل داخل کارگاه یا ساختمان مسکونی نصب می شوند .
outdoor ) -2) : تابلوهای خارجی که در فضای باز نصب می شود.

دسته بندی سوم بر اساس ایستایی تابلو است که این دسته بندی به این صورت است:

self standing ) -1) : تابلوی ایستاده خود ایستا روی پایه های خود می باشد.
wall mounted) -2) :تابلوهای دیواری بر روی دیوار به صورت توکار یا روی کار نصب می شود .

دسته بندی سوم را می توان بر اساس ساختمان و شکل ظاهری تابلوها مشخص کرد .

 Metal Enclosed -1 : تابلوهای به صورت محفظه تمام بسته هستند که تجهیزات در آن نصب می شوند و به دونوع زیر تقسیم می شوند :

الف :metal clad – در این تابلو محفظه های مختلف کلید،باس بار،سر کابل و LV از هم جدا شده اند .

ب : Compartment Type – در این نوع تابلو ها محفظه های مختلف از هم جدا نیستند .

2- تابلوهای کشویی: سرویس راحت تر این تابلو ها و ایمنی بالاتر آنها باعث شده در صنعت برق به صورت گسترده مورد استفاده قرار بگیرند. این تابلو ها معمولا به دو صورت (MCC تابلوی کنترل موتور) و تابلوی مرکز

قدرت که تغذیه کننده تابلو های MCC ساخته می شوند .

 

تصاویری از انواع تابلوهای برق:

تابلوی نوع ایستاده کشویی

تابلو برق صنعتی

تصویر در رابطه آشنایی با انواع تابلوهای برق

تابلوی نوع دیواری

آشنایی با انواع تابلوهای برق

شناخت تجهیزات به کار رفته در تابلوهای برق:
در تابلوهای برق فشار ضعیف یک سری تجهیزات معمول مورد استفاده قرار می گیرند که آشنایی با آنها از ملزومات یک
متخصص تابلوهای برق است.

(نکته: جهت ورود به صفحه هر یک از تجهیزات تابلو برق،کافیست روی نام آن کلیک کنید)
این تجهیزات عبارتند از:

کنتاکتور

وسیله الکترومکانیکی جهت قطع و وصل کردن سه فاز

 

کنتاکتور-47

 

( SSR ) کنتاکتور الکترونیکی
این وسیله در واقع یک کنتاکتور الکترونیکی است که در آن از قطعاتی مثل تریستور یا تریاک برای قطع و وصل جریان تک فاز یا
سه فاز استفاده می شود.این قطعه به دلیل سرعت بالا و کنترل راحت تر جایگزین مناسبی برای کنتاکتورها می باشد.

کنتاکتور-نیکی

CT ترانس
کاهش دهنده جریان فاز ها برای مقاصدی چون اندازه گیری جریان توسط آمپر متر یا نمونه جریان برای رگولاتور خازنیانواع-سیتی-ترانس
MCCB کلید اتوماتیک
که دارای دو مدار حفاظت حرارتی و حفاظت مغناطیسی در خود است.این کلید معمولا به عنوان کلید اصلی mccb کلید اتوماتیک در تابلوهای برق استفاده می شود و بیشتر در جریانهای بالای 100 آمپر ساخته می شود.
انواع-کلید-اتوماتیک
MCB کلید اتوماتیک

 

که دارای دو مدار حفاظت حرارتی و حفاظت مغناطیسی در خود است.این کلید معمولا به عنوان کلیدفرعی در mcb کلید اتوماتیک تابلوهای برق استفاده می شود و بیشتر در جریانهای زیر 100 آمپر ساخته می شود.

 

کلید-اتوماتیک-mcb

کلید های نشتی جریان
این کلید در دو نوع تک فاز و سه فاز ساخته می شود و وظیفه آن حفاظت مدار در برابر جریان های نشتی (مانند اتصال فاز به
بدنه) است.

انواع-کلید-های-نشتی-جریان

کلید های MPCB
این کلید مانندکلیدهای mccb بوده منتها مخصوص حفاظت موتورهای سه فاز است.این المان جایگزین مناسبی برای بی متال و در بعضی از مدلها جایگزین کنتاکتور است.

کلید-های-حرارتی
فیوزها
فیوز وسیله ای برای حفاظت مدار در برابر اتصال کوتاه است.فیوز انواع مختلف دارد که می توان به فیوزهای کاردی،فشنگی و
اشاره کرد HRC

انواع-فیوزها
کلید فیوز
این وسیله در واقع هم کلید هست و هم فیوز.در داخل آن فیوزهای کاردی نصب می شوند.

انواع-کلید-فیوز

بی متال
جهت حفاظت موتور سه فاز در برابر اضافه بار استفاده می شود.

انواع-بیمتال
کلید ولتمتر
با اتصال این کلید به ولتمتر می توان ولتاژهای مختلف خط و فاز را در سه فاز با تغییر سلکتور آن اندازه گیری کرد.

کلید-های-ولتمتر
انواع کلید های گردان
کلید های گردان جهت قطع و وصل سه فاز،چپ گرد و راستگرد موتور به صورت دستی و یا ستاره و مثلث کردن موتور استفاده می شوند.

انواع-کلید-گردان
ریل
ریل جهت نصب قطعات تابلو روی سینی تابلو استفاده می شود.

انواع-ریل
ترمینال
ارتباط تابلو با تجهیزات بیرون تابلو از طریق ترمینالها صورت می گیرد.

انواع-ترمینال

گلند
حفاظت کننده کابل در هنگام ورود به تابلو یا خروج از تابلو است.

انواع-گلند
شینه(باس بار)
برای توزیع فاز در تابلو های برق از شینه استفاده می شود.

انواع-شمش
شینه ارت و نول
برای توزیع ارت یا نول در تابلو از این شینه استفاده می شود.

شینه-ارت-و-نول

مقره
برای عایق کردن شینه ها نسبت به بدنه تابلو و همچنین نگه داشتن شینه ها از مقره های اتکایی استفاده می کنیم.

مقره-ها

داکت
عبور سیمهای داخل تابلو از طریق این کنالهای پلاستیکی انجام می شود.

انواع-داکت

لامپ سیگنال
جهت نمایش وجود یا عدم وجود فاز در تابلو یا نمایش روشن یا خاموش بودن موتور های سه فاز از لامپ سیگنال استفاده می کنیم .

چراغ-سیگنال

وایرشو و کابلشو
برای اتصال سر سیم ها و سر کابلها به ترمینال ادوات تابلو یا به شینه ها از کابلشو و وایرشو استفاده می کنیم.

وایر-شو-و-کابل-شو

بست کمربندی و نوار فرم(ماکارونی)
جهت بستن سیمهای تابلو به یکدیگر برای نظم بخشیدن به آنها از بست کمربندی یا نوار فرم استفاده می کنیم.

بست-8-ماکارونی

تایمرها

برای ایجاد زمان بندی بین قطع و وصل شدن ادواتی مثل کنتاکتور ها از تایمر های الکترونیکی استفاده می کنیم.

 

تایمر-7
LOGO رله های هوشمند

مانند این رله قابل برنامه ریزی بوده و جایگزین مناسبی  جهت مدارهای فرمان در تابلوهای برق است.
PLC
Plc یا همان کنترل کننده منطقی قابل برنامه ریزی از جمله تجهیزاتی است که امروزه در تابلوهای برق زیاد استفاده می شود.این وسیله جهت کنترل فرایندهای صنعتی کاربرد دارد.

 

پی-ال

درایوها
جهت کنترل دور و گشتاور موتورهای الکتریکی به خصوص موتورهای سه فاز روتور قفسه ای استفاده می شود.

درایو-9

کنتاکتور خازنی
در تابلوهای خازنی جهت وارد کردن خازنها به مدار شبکه از این کنتاکتورهای مخصوص استفاده می کنیم.
این کنتاکتورها دارای یک مقاومت جهت محدود کردن جریان های هجومی ناشی از اتصال خازنها به مدار هستند.

کنتاکتور-خازنی

خازن
خازنهای اصلاح ضریب در شبکه برق کارگاه ها و کارخانه ها قرار می گیرندتا ضریب توان مورد نظر حاصل شود.

خازن-6

رگولاتور خازنی
از جمله تجهیزات تابلوی بانک خازنی رگولاتور است.این دستگاه بر اساس ضریب توان شبکه تشخیص می دهد چه مقدار خازن باید به مدار وصل شود تا ضریب توان مطلوب به دست آید.

 

رگولاتور6

 

معرفی یک نمونه تابلوی برق و اجزاء آن به صورت کامل همراه با تصویر:
تصویر زیر یک تابلوی برق را نشان می دهد که شامل چهار قسمت اصلی است:

1-قسمت کلید اصلی تابلو

2-تابلوی توزیع

3-تابلوی بانک خازنی

-4تابلوی کنترل یا فرمان

 

کلید اصلی تابلو از نوع MCCB بوده و از طریق سه کابل سه فاز را وارد تابلوی برق می کند.

این سه کابل از طریق حوضچه زیر تابلو وارد تابلو می شوند.حوضچه محفظه ای با عمق تقریبی
20 سانتی متر در زیر تابلو برق استکه جهت قرار گرفتن کابلهای برق تعبیه شده است.

باید بدانیم که در تابلوهایی که جهت کنترل موتور های سه فاز کاربرد دارد بایستی از کلید های اتوماتیک MCCB به عنوان کلید اصلی تابلو استفاده کنیم .

CT ترانس ها اولین موردی است که بایستی بعد از کلید اصلی بر روی یکی از سه فاز قرار بگیرد. همانطور که می دانید ترانسCT یک نمونه از جریان یکی از سه فاز را گرفته و برای تجهیزاتی مانند رگولاتور خازنی یا آمپر متر در تابلو ارسال می کند.اینکه این ترانس بر روی کدام یک از سه فاز قرار می گیرد به نوع رگولاتور و تغذیه رگولاتور از هر یک از فازها بستگی دارد .

قسمت بعدی این تابلو بخش توزیع است.همانطوری که می بینیم سه فاز از بالا وارد این قسمت از تابلو می شود.در تابلوهای توزیع کاری که انجام می شود این است که توسط کلیدهایی مثل MCB و MCCB کار توزیع جریان انجام می شود.

این تابلوی توزیع به دو قسمت تقسیم شده است.

در بخش اول که قرمز رنگ است بر حسب نیاز خروجی تابلو چند کلید MCCB قرار داده شده است و در بخش دوم که داکت بندی نیز شده کلیدهای MCCمورد استفاده قرار گرفته است .

در قسمت اول تابلوی توزیع 7 کلید قرار گرفته است که در واقع بر حسب نیاز آن کارگاه این تعداد کلیدمورد استفاده قرار گرفته است .معمولا برای هر یک از دستگاه های موجود باید یک کلید گذاشت .مثلا کوره القایی یک کلید یا هر دستگاه CNC یک عدد کلید نیاز دارد. یکی از کلیدها که در شکل مشخص شده سه فاز قسمت دوم تابلوی توزیع را تامین می کند.
هر کدام از کلیدها به نحوی سه فاز را از شینه های بالا گرفته و توسط کابل به سمت حوضچه زیر تابلو هدایت می کنند.توجه داشته باشید که چون جریان این کلیدها معمولا بالا است از ترمینالهای کائوچویی مخصوص تابلو برای انتقال جریان این کلیدها به خارج از تابلو استفاده نمی شود یک کلید MCCB هم به عنوان رزرو در تابلو در نظر گرفته شده است( با رنگ آبی مشخص است )

سه فاز از طریق یک کلیدMCCB وارد قسمت بعدی که شینه های سوراخ دار هستند می شود.
شینه های سوراخ دار توسط مقره های پلکانی به بدنه تابلو محکم می شوند.دلیل این امر هم این است که با استفاده از این مقره ها شینه ها در سه ارتفاع مختلف نسبت به هم قرار گرفته و سیم کشی آنها راحتتر انجام می شود.

در قسمت دوم تابلوی توزیع بر حسب نیاز کلید MCB  مورد استفاده قرار گرفته و داکت کشی انجام می شود .
خط ورودی و سه خط خروجی سیم کشی دارد.به کمک کابلشو از نوع حلقه ای سر سیمها به شینه های مسی سوراخ دار پیچ می شود و سپس به کمک بست کمربندی به یکدیگر بسته می شوند این سیمهای سه فاز وارد داکتها شده و بین کلیدهای MCB تقسیم می شوند.

پس از دادن ورودی های کلیدهای  MCB نوبت به خروجی ها می شود.با قرار دادن یک ریل و ترمینالهای کائوچویی روی آن این
کار را انجام می دهیم.از خروجی های ترمینالهای کائوچویی به سمت حوضچه زیر تابلو کابل کشی انجام شده است.

تابلوی بعدی تابلوی بانک خازنی است . در این تابلو ابتدا سه فاز به کمک یک کلیدMCCB وارد تابلو می شود.

سه فاز بر روی سه شینه منتقل می شود.
وظیفه یک تابلوی بانک خازنی این است که بر حسب میزان بار سلفی موجود در کارگاه خازن به مدار اضافه یا کم کند تا ضریب توان کارگاه اصلاح شود.سه فاز ابتدا وارد فیوزها شده و سپس وارد کنتاکتورهای خازنی می شود.این کنتاکتورها سه فاز را به خازنهای اصلاح ضریب متصل می کنند. دستور قطع و وصل شدن کنتاکتورهای خازنی را دستگاهی به نام رگولاتور خازنی میدهد.این دستگاه بر روی درب تابلو نصب می شود و بر حسب بار سلفی موجود در کارگاه و ضریب توان مورد نیاز دستور ورود و خروج خازنها را به شبکه برق کار گاه می دهد.
رگولاتور خازنی معمولا بر روی درب تابلو نصب می شود.
نصب رگولاتور ساده است.دو ورودی برای تغذیه ولتاژ دارد که در واقع نمونه ولتاژ برای رگولاتور محسوب می شود و دو ورودی جهت اتصال ترانسCT .
در اکثر رگولاتورها ترانس CTباید بر روی یکی از سه فاز قرار بگیرد ولی رگولاتور باید از یک فاز دیگر تغذیه شود در غیر این
صورت در ورود و خروج خازنها به شبکه خطا خواهیم داشت.

تصویر رگولاتور خازنی بر روی درب تابلو

 

خازنهای اصلاح ضریب در دو نوع سیلندری و باکسی ساخته می شوند.مقدار این خازنها برحسب میکرو فارادنبوده بلکه بر حسب ( KVAR ) کیلو واراست.بر روی این خازنها سه ترمینال جهت اتصال سه فاز تعبیه شده است.

آخرین قسمت این تابلو، تابلوی فرمان یا کنترل است.سه فاز اصلی پس اتصال به یک کلیدMCCB وارد این قسمت از تابلو میشود.

همانطوری که مشخص است در تابلوی فرمان ابتدا سه فاز وارد فیوزها شده و سپس به ردیفی ازکنتاکتورها متصل می شود.نحوه اتصال کنتاکتورها نیزبه یکدیگر به نوع راه اندازی ها اعم از راه اندازی مستقیم، یا ستاره – مثلث بستگی دارد.

پایان توضیحات درباره آشنایی با انواع تابلوهای برق

 جهت مشاهده کلیه قطعات بکار رفته درتابلو برق و قیمت آنها لطفاً کلیک کنیدو بعد از ورود به منوی برق صنعتی رجوع کنید

 (نکته: جهت ورود به صفحه هر یک از تجهیزات تابلو برق،کافیست روی نام آن کلیک کنید)

آخرین ویرایش: 30 فروردین 1395 توسط شاپ صنعت
برچسب ها ،،،،،،،،،،،،،،،،،،،،،،،،،،،،،،،،،،،،،،،
Top