آموزش ها | گلند | سینی کابل | نردبان کابل

آموزش ها

روی کابل ها یک سری علائم اختصاری هست که معانی مختلفی دارند به شرح زیر

کدگذاری کابل :

براساس استاندارد بین المللی VDE شماره 0271کابلهای قدرت و کنترل بصورت زیر کد گذاری می‌شوند.

1-8-1- کد کابل‌های با عایق پلاستیکی

A هادی آلومینیومی

Y عایق از نوع پلی وینیل کلراید (PVC) ترموپلاستیک

2Y عایق از نوع پلی‌اتیلن (PE) ترموپلاستیک

2X عایق از نوع پلی‌اتیلن کراس لینک ‌شده (XLPE)

C هادی مسی هم ‌مرکز

CW هادی مسی خالص بفرم پیچیده شده

CE هادی مسی هم مرکز برای کابل ‌های سه مغزی

S شیلد مسی

SE شیلد مسی برای هر مغزی مجزا از کابل سه مغزی

K غلاف سربی

Y پوشش حفاظتی PVC بین شیلد مسی و یا هادی هم مرکز و زره

F زره فولاد گالوانیزه بصورت سیم با مقطع تخت

R زره فولاد گالوانیزه بصورت سیم با مقطع گرد

G نوار فولاد گالوانیزه جلوگیری از پیچش

Y غلاف PVC

2Y غلاف PE

J کابل با مغزی‌های کدگذاری شده سبز / زرد (سبز / رنگ معمولی) (kv 1/6/0)

O کابل بدون مغزی‌های کدگذاری شده سبز / زرد (سبز / رنگ معمولی) (kv 1 / 6/0)

– کدگذاری براساس نوع و شکل هادی ‌های کابل :

RE هادی تک‌رشته‌ای مقطع گرد

RM هادی چندرشته‌ای مقطع گرد

SE هادی با رشته دارای مقطع قطاعی شکل

SM هادی که هر رشته دارای مقطع قطاعی شکل و هر یک شامل چند رشته باشد.

RF هادی چند رشته‌ای مقطع گرد و قابل انعطاف

برای شناسائی کابلها از حروفی استفاده میشود که روی کابلها نوشته شده است برخی از این حرف طبق

استاندارد المانV.D.E بشرح زیر میباشد:

N کابل با هادی مسی

NR کابل با هادی ألومینیوم

Y علامت عایق پرتو دور میباشد

H علامت ورق متالیزه میباشد

T سیم تحمل کننده در کابل کشی هوایی

R حفاظت فولادی نواری شکل

Y روکش کمربندی پرتو دور

R هادی دایره ای شکل میباشد

E هادی یک رشته و دایرهای میباشد

M هادی چند رشته

S هادی بشکل مثلث

مثال :

روی کابلی نوشته شده Nyyre–0.6/1kv مشخصات آن چیست؟

N هادی از جنس مس

Y روکش هادی از جنس P.V.C

Y روکش کمربندی از جنس P.V.C

R هادی بشکل دایره میباشد.(سطح مقطع کابل)

E هادی یک رشته و مفتولی میباشد.

و حداکثر ولتاژ مجاز بین فاز و نول 600 ولت و حداکثر ولتاژ مجاز بین دو فاز حداکثر 1000ولت میباشد.

شناسائی کابلها:

سایز سیمها و کابلها بر حسب سطح مقطع طبقه بندی شده و طبق جدول زیر است:

0.5 – 0.75 – 1 – 1.5 – 2.5 – 4-6-10-16-25-35-50-70-95-120-150-185-240-300-400-500

برای مشخص نمودن یک کابل یا سیم ابتدا تعداد رشته و سپس سطح مقطع سیم از هادیها را ذکر میکنند مانند

کابل 4*2 که یعنی کابلی که دو رشته هادی به سطح مقطع 4 دارد .

در کابلها چند رشته و از سایز 16 به بالا سیمهای فاز و نول دارای مقاطع مختلفند در اکثر کابلها سیم نول به

اندازه دو مرتبه از سیم فاز کمتر است اما در کابلهای با سطح مقطع بالا این اختلاف تا سه هم میرسد سایز کابلها با هادی چند رشته به شرح زیر میباشد.

1.5*4 2.5*4 4*4 6*4 10*4 16*4 10+25*3 16+35*3 25+50*3 70+120*3 70+150*3 95+180*3 120+240*3

مثال : کابل 10+25*3 چه کابلی میباشد؟

این کابل سه هادی به سطح مقطع 25 میلیمتر مربع برای فازهای اصلی و یک هادی به سطح مقطع 10 میلیمتر مربع برای نول دارد.

کابل‌های رایج در پست‌های فشار قوی:

با توجه به کدهای ارائه‌شده در فوق از انواع زیر می‌باشند:

– کابلهای کنترل و حفاظت :

این کابلها به منظور انتقال سیگنالهای آنالوگ (بعنوان مثال جریان‌های عبوری از خط و یا سایر تجهیزات و ولتاژ نقاط مختلف پست) و سیگنال‌های دیجیتال (بعنوان مثال باز یا بسته کردن کلیدها و فرمان‌های مربوطه)بکار می‌روند. این سیگنالها با اهداف کنترل و اندازه‌گیری (باز و بسته کردن خط و… اندازه‌گیری جریان، توان، انرژی و…) و حفاظت در نقاط مختلف پست مورد استفاده قرار می‌گیرند.

کابل‌های کنترل معمولاً با سیگنالهایی با ولتاژ و جریان پایین و در نتیجه قدرت کم سر و کار دارند. جهت بالا رفتن دقت عملکرد تجهیزات اندازه‌گیری و کنترل باید میزان اعوجاج و اختلاف بین ورودی و خروجی کابل کنترل حداقل گردد.

کابل NYY-J

کابل با هادی مسی و عایق PVC ترموپلاستیک و غلاف PVC و کد رنگی مغزی‌ها.

این نوع کابل برای کنترل‌، انتقال سیگنالها از جمله ترانسفورماتورهای جریان و ولتاژ مورد استفاده قرار می‌گیرد. کاربرد نوع کابل در مکانهایی است که هیچ حفاظت خاصی در مقابل صدمات مکانیکی ضروری نباشد. همچنین اضافه بارهای گذاری کوچکی را تحمل می‌کنند.

کابل NTRGY – J (تا 7´2.5 یا 4´6) و کابل NYFGY (10´2.5 یا 4´10 به بالا)

کابل با هادی مسی، عایق PVC ترموپلاستیک، زره سیم فولادی گالوانیزه با مقطع گرد، نوار محافظ در مقابل پیچش مغزی‌ها از جنس سیم فولادی گالوانیزه مقطع گرد به همراه غلاف PVC‌ و کد رنگی مغزی‌ها.

این نوع کابل برای کنترل، انتقال سیگنالها از جمله ترانسفورماتورهای جریان و ولتاژ مورد بهره‌برداری قرار می‌گیرد. کاربرد این نوع کابل در مکانهایی است که حفاظت قوی در مقابل صدمات مکانیکی ضروری می‌باشد. این نوع کابل اضافه ولتاژهای گذرای کوچکی را می‌تواند تحمل ‌نماید. این کابل دارای زره از نوع فولاد گالوانیزه شده می‌باشد.

کابل NYCY

کابل یا هادی مسی و عایق PVC ترمو پلاستیک و هادی هم محور مسی و غلاف PVC

این نوع کابل برای کنترل، انتقال سیگنالها از جمله ترانسفورماتورهای جریان و ولتاژ بکار می‌رود. کاربرد این نوع کابل در مصارفی است که اضافه ولتاژهای ولتاژهای گذرا ممکن است به آنها آسیب برسانند. بعنوان مثال در خطوط که تجهیزات الکترونیکی را بهم متصل می‌نمایند، بکار می‌رود. حفاظت مکانیکی اغلب موردنیاز نیست.

کابل NYY :کابل یا هادی مسی رشته‌ای و عایق PVC ترموپلاستیک و غلاف PVC.

کابل J-Y(ST)Y : این کابلها برای کنترل از راه دور، اندازه‌گیری و ارسال سیگنالها و همچنین ارتباطات تلفنی مورد استفاده قرار می‌گیرند. این کابلها اغلب در مناطق خشک، مرطوب و نصب در فضای باز بکار می‌روند.

– کابلهای فشار متوسط و فشار ضعیف:

این کابلها جهت عبور جریان بار و تغذیه توان مورد استفاده قرار می‌گیرند. به کابلهای با ولتاژ بیش از 1000 ولت کابلهای فشار متوسط و به کابلهای با ولتاژ نامی 1000 ولت یا کمتر کابل فشار ضعیف می‌گویند.

اغلب کابلهای فشار متوسط جهت ولتاژ های 20 کیلو ولت در پستهای فوق توزیع و انتقال مورد استفاده قرار می گیرد . در انواع قدیمی تر و در بعضی پستهای موجود هنوز هم از کابلهای روغنی استفاده می گردد.

کابلهای فشارقوی:

کابلها نقشی مهم در فرایند انتقال انرژی الکتریکی دارند و با توجه به ویژگیهای عملکردی خاص از دیرباز به عنوان یک گزینه منحصر به فرد، در شبکه های داخلی کارخانجات، وظیفه تامین برق مورد ماشین آلات و دستگاههای موجود را بر عهده دارند. امروزه با توجه به گسترش افقی و عمودی شهرها، تأمین برق مطمئن و با کیفیت برای مشترکین، مستلزم ایجاد پستهای انتقال، فوق توزیع و توزیع متعدد در داخل محدوده شهرها و نزدیک به مراکز ثقل بار و احداث خطوط انتقال، فوق توزیع، فشار متوسط و فشار ضعیف به عنوان خطوط تغذیه و تامین برق می­باشد. احداث خطوط هوایی، مستلزم آزاد نگهداشتن قسمتی از دو سمت مسیر اطراف خط تحت عنوان حریم خط می باشد که در این مجدوده با محدودیتهایی مانند ممنوعیت ساخت و ساز مواجه هستیم. عرض این مسیر آزاد با افزایش سطح ولتاژ افزایش می­یابد. با توجه به کمبود و ارزش بالای زمینهای داخل شهرها (به ویزه در شهرهای بزرگ و پر جمعیت) و نیاز به سرمایه­گذاری کلان جهت تملک زمینهای مورد نیاز، امکان انتقال انرژی الکتریکی مورد نیاز مشترکین بصورت هوایی، روز به روز کاهش می یابد، به علاوه، به سبب اینکه خطوط هوایی، اغلب با هادیهای بدون روکش (هادی لخت) طراحی و احداث شده و در معرض عوامل متغیر محیطی قرار دارند، لذا از قابلیت اطمینان خیلی بالایی برخوردار نمی­باشند. در چنین شرایطی استفاده از کابلهای قدرت به عنوان یک آلترناتیو جدی مطرح می­باشد. عمده مزیت کابلها نسبت  به خطوط هوایی قابلیت اطمینان بالاتر می­باشد بطوریکه به دلیل دفن مستقیم کابل در خاک یا  نصب در تونلهای زیر زمینی، با عوامل متغیر محیطی در ارتباط نبوده و خطرات ناشی از بروز حوادث به میزان قابل توجهی کاهش می­یابد. نقاط ضعف عمده سیستمهای کابلی در مقایسه با خطوط هوایی عبارتند از:

 هزینه اجرایی بالاتر (هرچه سطح ولتاژ افزایش یابد اختلاف هزینه قابل ملاحظه تر می شود)

مشکل و زمانبر بودن امکان عیب یابی و نیاز به تجهیزات عیب یاب ویژه در صورت بروز عیب

مشکل و زمانبر بودن و نیاز به تجهیزات و تخصصهای خاص جهت انشعاب گیری

نیاز به تجهیزات و تخصصهای خاص جهت ترمیم نقاط آسیب دیده و …

البته با اتخاذ تمهیداتی از قبیل ایجاد تونلهای مشترک خدمات شهری، هزینه­های نصب سرشکن شده و هزینه اجرایی به ازاء هر خط کابلی کاهش می­یابد. مشاهده می گردد علیرغم برتریهای متعدد خط هوایی در مقایسه با کابل به سبب مسایل مربوط به حریم خطوط، استفاده از کابلها توجیه اقتصادی پیدا می کند. در ادامه ضمن طبقه بندی کابلهای قدرت، فرایند تولید کابلهای فشار قوی که به عنوان جدی ترین گزینه انتقال انرزی الکتریکی در سطوح ولتاژ انتقال و فوق توزیع در سالهای پیش رو می­باشد، آورده می­شود:

انواع کابلهای قدرت:

1-     کابلهای فشار ضعیف

2-     کابلهای فشار متوسط

3-    کابلهای فشار قوی

مراحل ساخت کابل فشار قوی:

الف: تک رشته بدون زره:

1-     نازک کردن مفتول به قطر دلخواه با استفاده از دستگاه کشش و قالبهای الماسه

2-      آنیل کردن سیم نازک شده با استفاده از دستگاه آنیلر

3-     تابیدن رشته­های نازک شده با استفاده از دستگاه استرندر و تابیدن نوار نیمه­هادی با استفاده از  Taper

4-     اکسترود کردن همزمان لایه­های نیمه­هادی داخلی (هادی) عایق پلی ­اتیلن کراسلینک و لایه ­نیمه­هادی داخلی با استفاده از دستگاه CV (CCV , VCV) و انجام عملیات کراسلینک کردن پلی اتیلن با استفاده از روش پر اکسید و بخار آب (داخل لوله ولکانیزاسیون)

5-     تابیدن نوار نیمه­هادی بیرونی و تابیدن رشته­های شیلد الکترو استاتیکی و نوار پلی استر با استفاده از دستگاه استرندر

6-      اکسترود کردن روکش PVC با استفاده از دستگاه اکسترودر و حک کردن مارک (استاندارد ساخت، ولتاژ، تعداد رشته­ها، سطح مقطع و متراژ) بر روی کابل

7-     ریوایند، اندود کردن سطح روکش به­وسیله کربن و پیچیدن کابل روی قرقره­ با متراژ مناسب

8-     تستهای الکتریکی نهایی (تست ولتاژ و تست تخلیه جزئی (Partial Discharge) بر اساس استاندارد IEC 60840)

9-     سرکابل زنی و بسته­بندی

10-  حمل به انبار

11-  بارگیری

ب: تک رشته زره­دار:

ب-1: زره مفتولی:

1-     نازک کردن مفتول به قطر دلخواه با استفاده از دستگاه کشش و قالبهای الماسه

2-     آنیل کردن سیم نازک شده با استفاده از دستگاه آنیلر

3-     تابیدن رشته­های نازک شده با استفاده از دستگاه استرندر و تابیدن نوار نیمه­هادی با استفاده از  Taper

4-     اکسترود کردن همزمان لایه­های نیمه­هادی داخلی (هادی) عایق پلی ­اتیلن کراسلینک و لایه ­نیمه­هادی داخلی با استفاده از دستگاه CV (CCV , VCV) و انجام عملیات کراسلینک کردن پلی اتیلن با استفاده از روش پر اکسید و بخار آب (داخل لوله ولکانیزاسیون)

5-     تابیدن نوار نیمه­هادی بیرونی و تابیدن رشته­های شیلد الکترو استاتیکی و نوار پلی استر با استفاده از دستگاه استرندر

6-      اکسترود کردن لایه بدینگ (BEDING) با استفاده از دستگاه اکسترودر

7-     تابیدن مفتولهای آلومینیوم بر روی کابل توسط دستگاه استرندر و نوار پیچی

8-     اکسترود کردن روکش PVC با استفاده از دستگاه اکسترودر و حک کردن مارک (استاندارد ساخت، ولتاژ، تعداد رشته­ها، سطح مقطع و متراژ) بر روی کابل

9-     ریوایند، اندود کردن سطح روکش به­وسیله کربن و پیچیدن کابل روی قرقره­ با متراژ مناسب

10-  تستهای الکتریکی نهایی (تست ولتاژ و تست تخلیه جزئی (Partial Discharge)  بر اساس استاندارد IEC 60840)

11-  سرکابل زنی و بسته­بندی

12- حمل به انبار

13- بارگیری

ب: تک رشته زره­دار:

ب-2: زره نواری:

1-     نازک کردن مفتول به قطر دلخواه با استفاده از دستگاه کشش و قالبهای الماسه

2-     آنیل کردن سیم نازک شده با استفاده از دستگاه آنیلر

3-     تابیدن رشته­های نازک شده با استفاده از دستگاه استرندر و تابیدن نوار نیمه­هادی با استفاده از Taper

4-     اکسترود کردن همزمان لایه­های نیمه­هادی داخلی (هادی) عایق پلی ­اتیلن کراسلینک و لایه ­نیمه­هادی داخلی با استفاده از دستگاه CV (CCV , VCV) و انجام عملیات کراسلینک کردن پلی اتیلن با استفاده از روش پر اکسید و بخار آب (داخل لوله ولکانیزاسیون)

5-     تابیدن نوار نیمه­هادی بیرونی و تابیدن رشته­های شیلد الکترو استاتیکی و نوار پلی استر با استفاده از دستگاه استرندر

6-      اکسترود کردن لایه بدینگ (BEDING) با استفاده از دستگاه اکسترودر

7-     پیچیدن نوار آلومینیوم بر روی کابل توسط دستگاه TAPER

8-     اکسترود کردن روکش PVC با استفاده از دستگاه اکسترودر و حک کردن مارک (استاندارد ساخت، ولتاژ، تعداد رشته­ها، سطح مقطع و متراژ) بر روی کابل

9-     ریوایند، اندود کردن سطح روکش به­وسیله کربن و پیچیدن کابل روی قرقره­ با متراژ مناسب

10-  تستهای الکتریکی نهایی(تست ولتاژ و تست تخلیه جزئی (Partial Discharge)  بر اساس استاندارد IEC 60840)

11-  سرکابل زنی و بسته­بندی

12- حمل به انبار

13- بارگیری

1- هادی

۲- لایه نیمه هادی داخلی (هادی)اکسترود شده

۳- لایه عایق اکسترود شده

۴-لایه نیمه هادی بیرونی (عایق) اکسترود شده

۵- نوار نیمه هادی بیرونی

۶-  شیلد الکترو استاتیکی متحد المرکز

۷- لایه بدینگ

۸- زره نواری

۹- غلاف (روکش) اکسترود شده و آغشته به گرافیت

منبع :وبلاگ صنعت سیم و کابل

جدا-کننده

مقررات روکش

1-روکش باید دارای استقامت مکانیکی و قابلیت ارتجاعی کافی باشد.

2- روکش نباید به رشته ها بچسبد.

3- میانگین ضخامت روکش از مقدار استاندارد کمتر نباشد.

4- در کابل های تک رشته، روی عایق بکار می رود.

5- در کابل های چند رشته، روی مجموعه رشته ها و یا فیلر بکار می رود.

6- فاصله بین هر دو نشانه گذاری متوالی نباید از ۵۵۰ میلیمتر بیشتر شود.

7- حداقل ضخامت نقطه ای عایق از ۰/۱- ضخامت نامی*۰/۸۵ کمتر نباشد.

8- دو پهنی عایق بیش از ۱۵ درصد حداکثر قطر تعیین شده نباشد و میانگین قطر نیز از آن بیشتر نشود.

جدا-کننده

ساختمان کابلها

کابلها بر اساس نوع کاربردی که دارند بسیار متنوع هستند و به شکلهای گوناگون در بازار یافت می‌شود. ساختمان و اجزای تشکیل دهنده کابلهای مخابراتی کاملا با کابلهای مورد استفاده در صنعت برق فشار قوی و فشار ضعیف تفاوت دارند. اما بطور کلی کابلها همواره از دو قسمت اصلی هادی و عایق تشکیل شده‌اند. تفاوت کابلها ناشی از نوع کاربرد آنهاست. یعنی نوع کاربردشان موجب می‌شود که جنس ، شکل ، تعداد ، سطح مقطع هادیها و عایقها با یکدیگر تفاوت داشته باشند. این تفاوتها موجب تقسیم بندی کابلها می‌گردد.

مهمترین و بیشترین عایقی که در ساختمان کابلها بکار میرود عبارتند از P.V.C (پلی وی نیل کلراید) که پرتو دور یا پلاستیک نامیده میشود
P.V.C عایقی غیر قابل اشتعال است و این مزیت خوبی در کابلها میباشد دارای انعطاف پذیری زیادی میباشد
و تنها عیب أن این است که در درجه حرارت حدود صفر و زیر صفر از أن نمیتوان برای عملیات کابل کشی مورد
استفاده قرار داد مواردی مانند ارزانی تولید انبوه و سادگی ساخت باعث شده که بیش از 90 در صد کابلهای فشار ضعیف از این عایق درست شوند. کابل:
چند نکته مهم و کوتاه:
مقاومت: عبارت است از عکس ال عملی که هر عنصر با توجه به ساختمان اتمی و تعداد الکترون لایه آخر در مقابل عبور جریان یا حرکت الکترونها از خود نشان میدهد مقاومت با طول هادی نسبت مستقیم و با سطح مقطع نسبت عکس دارد . برای اندازه گیری مقاومت فلزات یک متر از آنرا به سطح مقطع یک میلیمتر مربع انتخاب کرده و مقاومت آنرا اندازه گیری میکنند (جداول آماده برای همه فلزات وجود دارد) که به آن مقاومت مخصوص میگویم و برحسب اهم است.
وقتی میگوییم مقاومت یک فلز با طول آن نسبت مستقیم دارد یعنی هرچه طول بیشتر باشد مقاومت هم بیشتر
میشود L1
و وقتی میگوییم مقاومت با سطح مقطع نسبت عکس دارد یعنی هر چه سطح مقطع بزرگتر باشد مقاومت کمتر
است L1=L2 S1 نتیجه R1
واحد مقاومت اهم میباشد که با حرف یونانی امگا نمایش میدهند.
هدایت الکتریکی عکس مقاومت است هرچه مقاومت بیشتر باشد هدایت کمتر است و واحد أن مو میباشد.
G=1/R
مثال: مقاومت یک سیم به طول 100 متر و به سطح مقطع 2 میلیمتر مربع؟
R=A*L/S
R=0.0175*100/2
مقاومت مخصوص = A طول = L سطح مقطع = S مقاومت مخصوص مس =0.0175 ساختمان کابلها:
هر نوع هادی که جریان برق را از خود عبور داده و توسط موادی از محیط اطراف خود عایق شده باشد را کابل مینامند .
مهمترین و بیشترین عایقی که در ساختمان کابلها بکار میرود عبارتند از P.V.C (پلی وی نیل کلراید) که پرتو دور یا پلاستیک نامیده میشود
P.V.C عایقی غیر قابل اشتعال است و این مزیت خوبی در کابلها میباشد دارای انعطاف پذیری زیادی میباشد
و تنها عیب أن این است که در درجه حرارت حدود صفر و زیر صفر از أن نمیتوان برای عملیات کابل کشی مورد
استفاده قرار داد مواردی مانند ارزانی تولید انبوه و سادگی ساخت باعث شده که بیش از 90 در صد کابلهای فشار ضعیف از این عایق درست شوند. نوعی عایق دیگر بنام PET (پلی اتیلن) برای کابلها بکار میرود که اتشزا بوده و در مکانهای اختصاصی بکار میرود .
در بعضی از کابلها از عایق لاستیکی استفاده میشود که کاربرد زیادی ندارد.
هادیها از جنس مس و یا الومینیوم میباشند . در صورتیکه بخواهیم از کابلی با هادی الومینیوم برای کابل کشی هوایی استفاده کنیم باید یک رشته ان فولاد باشد .
برای شناسائی کابلها از حروفی استفاده میشود که روی کابلها نوشته شده است برخی از این حرف طبق
استاندارد المان V.D.E بشرح زیر میباشد:
N کابل با هادی مسی
NR کابل با هادی ألومینیوم
Y علامت عایق پرتو دور میباشد
H علامت ورق متالیزه میباشد
T سیم تحمل کننده در کابل کشی هوایی
R حفاظت فولادی نواری شکل
Y روکش کمربندی پرتو دور
R هادی دایره ای شکل میباشد
E هادی یک رشته و دایرهای میباشد
M هادی چند رشته
S هادی بشکل مثلث
مثال :
روی کابلی نوشته شده Nyyre–0.6/1kv مشخصات آن چیست؟
N هادی از جنس مس
Y روکش هادی از جنس P.V.C
Y روکش کمربندی از جنس P.V.C
R هادی بشکل دایره میباشد.(سطح مقطع کابل)
E هادی یک رشته و مفتولی میباشد.
و حداکثر ولتاژ مجاز بین فاز و نول 600 ولت و حداکثر ولتاژ مجاز بین دو فاز حداکثر 1000ولت میباشد.
شناسائی کابلها:
سایز سیمها و کابلها بر حسب سطح مقطع طبقه بندی شده و طبق جدول زیر است:
0.5 – 0.75 – 1 – 1.5 – 2.5 – 4-6-10-16-25-35-50-70-95-120-150-185-240-300-400-500
برای مشخص نمودن یک کابل یا سیم ابتدا تعداد رشته و سپس سطح مقطع سیم از هادیها را ذکر میکنند مانند
کابل 4*2 که یعنی کابلی که دو رشته هادی به سطح مقطع 4 دارد .
در کابلها چند رشته و از سایز 16 به بالا سیمهای فاز و نول دارای مقاطع مختلفند در اکثر کابلها سیم نول به
اندازه دو مرتبه از سیم فاز کمتر است اما در کابلهای با سطح مقطع بالا این اختلاف تا سه هم میرسد سایز کابلها با هادی چند رشته به شرح زیر میباشد.
1.5*4 2.5*4 4*4 6*4 10*4 16*4 10+25*3 16+35*3 25+50*3 70+120*3 70+150*3 95+180*3 120+240*3
مثال : کابل 10+25*3 چه کابلی میباشد؟
این کابل سه هادی به سطح مقطع 25 میلیمتر مربع برای فازهای اصلی و یک هادی به سطح مقطع 10 میلیمتر مربع برای نول دارد.
کابلهای روغنی:
کابلهای روغنی : در بعضی از کابلها از کابلها از عایق هادی ها کاغذ میباشد ابتدا ذرات بخار و هوای داخل کاغذ
را گرفته و به روغن که عایق خوبی میباشد اغشته میکنند ضخامت کاغذها بسیار کم است و دور هر هادی
چندین دور پیچیده میشود به این کاغذها کاغذ اشباع شده میگویند.
روی نوار روغنی یک کاغذ متالیزه از جنس الومینیم میپیچند که وظیفه دارد میزان مغناطیسی اطراف هر هادی را را
محدود نموده و از اثر ان روی میدان مغناطیسی فاز دیگر بکاهد . از کابلهای روغنی بیشتر در فشار متوسط
استفاده میشود و بعلت گرانی خود کابل و همچنین مفصل و سر کابل در فشار ضعیف بندرت استفاده
میشود .ممکن است بجای یک غلاف سربی از سه غلاف که بدور هر فاز پیچیده شده استفاده شود در این
صورت به ان کابل روغنی سه غلافه میگویند.

جدا-کننده  خازن

– پلاک شناسایی خازن

هر واحد خازنی که می بایست به پلاک شناسایی از جنس فولاد ضدزنگ ، یا دیگر مواد معادل ضد آب و ضد فساد مجهز گردد و در یک وضعیت قابل رویت اطلاعات زیر را نشان دهد . پلاک مشخصات می بایست به صورت حکاکی یا دیگر روش های تأیید شده ساخته شود.

1- نام سازندگان خازن

2- شماره شناسایی خازن

3- توان نامی KVAR

4- ولتاژ نامی Un به ولت یا کیلوولت

5- فرکانس نامی به هرنز

6- حدود مجاز دما

7- سطح عایقی

8- ارتفاع محل نصب از سطح دریا

9- کاپاسیتانس اندازه گیری شده ( در ولتاژ و فرکانس نامی)

10- جریان اندازه گیری شده ( در صورتی که در داخل خازن به کار رفته باشد) .

11- نوع اتصال برای خازن های سه فاز

12- وسیله مورد استفاده جهت تخلیه خازن ( در صورتی که در داخل خازن به کار رفته باشد) .

13- اطلاعات اضافی دیگری که برای حفاظت افراد و تجهیزات مهم باشند، می بایستی در پلاک شناسایی یا برگه راهنمای خازن داده شوند. در صورتی که این اطلاعات در برگه راهنمای خازن داده شده باشند، می بایست در پلاک شناسایی و به آن برگه اشاره شده باشد.

در خازن های سه فاز، نوع اتصال فازها به هم باید به یکی از صورت های زیر نشان داده شود:

برای واحدهای خازنی سه فاز، توان خروجی باید به صورت مجموع توان سه فاز داده شود. سطح عایقی باید به وسیله دو عدد که توسط یک خط از هم جدا شده اند نشان داده شود. اولین عدد مقدار r.m.s ولتاژ برای آزمایش ولتاژ ac به کیلوولت و دومین عدد ماکزیمم مقدار ولتاژ برای آزمایش ضربه به کیلوولت می باشند . برای واحدهایی که در محیط رو باز نصب نمی شوند عدد دوم لازم نبوده و با یک خط تیره نشان داده شود.

2- خازن های قدرت

در نگاهی گذرا به نظر می رسد که خازن یک وسیله بسیار ساده است یعنی دو صفحه فلزی است که با یک ماده عایقی دی الکتریک از هم جدا شده اند. خازن بخش متحرک ندارد و با اعمال ولتاژ کار می کند . اما در واقع خازن قدرت یک وسیله پیچیده و کاملاً فنی است که در آن مواد دی الکتریک بسیار نازک و ولتاژ های قوی با شیوه های فرایندی کاملاً بغرنجی به یکدیگر مرتبط هستند.

شکل 2-1 منظر برش خورده یک خازن تصحیح ضریب توان را نشان می دهد.

 

شکل 2-2 نیز یک نمونه از کاربرد خازن ها را بر جایگاه بالای دکل را نشان می دهد.

در گذشته بیشتر خازن های قدرت را از دو برگ آلومینیوم خالص می ساختند که دست کم با سه لایه کاغذ کرافت با اشباع شیمیایی از هم جدا می شدند. خازن های قدرت در 30 سال اخیر بهبود زیادی یافته اند، که هم به علت بهبود مواد دی الکتریک ( با استفاده بهتر از آن) و هم به علت بهبود در تکنیک های فرایند است . ظرفیت خازن ها از 25-15 کیلووار به 300-200 کیلووار افزایش یافته است . ( گروه خازن های قدرت معمولاً در اندازه های 300 تا 1800 کیلووار عرضه می شوند ) امروزه، خازن های قدرت مورد استفاده در شرکت های برق رسانی نسبت به 30 سال پیش بازده بیشتر و هزینه کمتری دارند. به طور کلی ،امروزه بیش از گذشته به خازن ها توجه می شود که تا حدی به علت اضافه شدن بعد جدیدی در تحلیل ها یعنی اقتصاد متغیر است . در برخی شرایط حتی تعویض خازن های قدیمی تر بر مبنای ارزیابی اتلاف کمتر خازن های جدید توجیه می شوند. تکنولوژی خازن ها، به سمت طرح های بسیار کم اتلافی متحول شده که ناشی از ساخت فیلمی( پوسته ای ) است. در نتیجه شرکت های برق رسانی می توانند انتخاب خود را بر اساس ارزیابی اقتصادی اتلاف تکنولوژی های خازنی موجود انجام دهند.

 

2-1- خازن های سری

این خازن ها که به صورت سری با خط بسته می شوند به میزان بسیار محدودی در سیستم های توزیع به کار می روند، زیرا از وسایل بسیار تخصصی ساخته شده و کاربرد بسیار کمی دارند.

همچنین به علت مسایل خاص مربوط به هر کاربرد باید تحقیقات مهندسی پیچیده فراوانی صورت گیرد. بنابراین عموماً شرکت های برق رسانی نسبت به نصب خازن های سری، به ویژه در اندازه های کوچک بی میل اند.

خازن های سری، راکتانس القایی را جبران می کنند. به عبارت دیگر خازن سری یک راکتانس منفی ( خازنی ) است که با راکتانس مثبت ( القایی) مدار سری می شود و همه یا بخشی از آن را جبران می کند. بنابراین اثر اصلی خازن سری کاهش یا حتی حذف افت ولتاژ ناشی ار راکتانس القایی مدار است . حتی می توان فرض کرد که خازن سری یک تنظیم گر ولتاژ است و میزان افزایش ولتاژ متناسب با اندازه و ضریب توان جریان تأمین می کند. بنابراین خازن سری ولتاژ را افزایش می دهد به طوری که این افزایش خود به خود و همزمان با رشد بار بیشتر می شود.

همچنین خازن سری در ضریب توان های کمتر که افت ولتاژ بیشتر است افزایش ولتاژ خالصی بیشتر از خازن موازی پدید می آورد ولی خازن سری ضریب توان سیستم را بسیار کمتر از خازن موازی بهبود می بخشد و اثر کمتری در جریان سیستم دارد .

2-2- خازن های موازی

منظور از خازن های موازی خازن هایی است که به موازات خطوط بسته می شوند. این نوع خازن های قدرت به وفور در سیستم های توزیع به کار می رود. خازن های موازی ، توان یا جریان نوع راکتیو را تأمین می کنند تا مولفه ناهم فاز جریان مورد نیاز یک بار القایی را جبران نمایند. از طرفی ، خازن موازی با کشیدن جریان پیش فاز که بخشی یا همه مولفه پس فاز جریان بار القایی را در نقطه نصب خنثی می کند ، مشخصه آن را اصلاح می نماید . بنابراین ، خازن موازی همان اثر خازن سنکرون یعنی ، ژنراتور ، یا موتور سنکرون ( همزمان ) پرتحرک را دارد .

با بکارگیری خازن موازی برای فیدر می توان جریان بار را کم کرد و ضریب توان مدار را بهبود بخشید . در نتیجه افت ولتاژ بین خروجی فیدر و بار نیز کاهش می یابد . خازن های موازی اثری بر جریان یا ضریب توان مدار بعد از نقطه نصب خود ندارند.

3- هدف از نصب خازن های موازی در سیستم های قدرت

اغلب بارها و دستگاه های انتقال سیستم قدرت ( مانند خطوط و ترانسفورماتور ) ماهیت القایی دارند و از این رو با یک ضریب توان پیش فاز عمل می کنند. به

هنگام عملکرد با یک ضریب توان پیش فاز یک سیستم قدرت به جریان راکتیو اضافی نیازمند است که در نتیجه آن ظرفیت سیستم و ولتاژ کاهش و تلفات سیستم افزایش می یابد .

جدا-کننده

دانلود جزوه حفاظت الکتریکی ضد انفجار

جدا-کننده

پست برق چیست ؟
1-تعریف پست:
پست محلی است که تجهیزات انتقال انرژی درآن نصب وتبدیل ولتاژانجام می شودوبا استفاده از کلید ها امکان انجام مانورفراهم می شوددرواقع کاراصلی پست مبدل ولتاژ یاعمل سویچینگ بوده که دربسیاری از پستها ترکیب دو حالت فوق دیده می شود
در خطوط انتقال DC چون تلفات ناشی از افت ولتاژ ندارد وتلفات توان
انتقالی بسیار پایین بوده ودر پایداری شبکه قدرت نقش مهمّی دارند لزا
اخیرا ُ این پستها مورد توجه قراردارند ازاین پستها بیشتردر ولتاژهای
بالا (800 کیلو ولت وبالاتر) و در خطوط طولانی به علت پایین بودن
تلفات انتقال استفاده می شود.
درشبکهای انتقال DC درصورت استفاده ازنول زمین می توان انرژی
الکتریکی دا توسط یک سیم به مصرف کننده انتقال داد.
2-انواع پست:
پستها را می توان ازنظر نوع وظیفه,هدف,محل نصب,نوع عایقی, به
انواع مختلفی تقسیم کرد.
براساس نوع وظیفه وهدف ساخت:
پستهای افزاینده , پستهای انتقال انرژی , پستهای سویچینگ و کاهنده فوق توزیع .
ـــ براساس نوع عایقی:
پستها با عایق هوا, پستها با عایق گازی( که دارای مزایای زیراست):
پایین بودن مرکز ثقل تجهیزات در نتیجه مقاوم بودن در مقابله زلزله,
کاهش حجم, ضریب ایمنی بسیار بالا باتوجه به اینکه همهً قسمت های
برق دار و کنتاکت ها در محفظهً گازSF6 امکان آتش سوزی ندارد,
پایین بودن هزینهً نگهداری باتوجه به نیاز تعمیرات کم تر, استفاده د ر
مناطق بسیار آلوده و مرطوب و مرتفع .
معایب پستها با عایق گازی :
گرانی سیستم و گرانی گاز SF6 , نیاز به تخصص خاص برای نصب و تعمیرات,مشکلات حمل و نقل وآب بندی سیستم.
ـــ بر اساس نوع محل نصب تجهیزات :
نصب تجهیزات در فضای باز , نصب تجهیزات در فضای سرپوشیده .
معمولاُ پستها را از 33 کیلو ولت به بالا به صورت فضای باز ساخته
وپستهای عایق گازی راچون فضای کمی دارندسرپوشیده خواهند ساخت.
اجزاع تشکیل دهنده پست :
پستهای فشار قوی از تجهیزات و قسمتهای زیر تشکیل می شود :
ترانس قدرت , ترانس زمین و مصرف داخلی , سویچگر ,
جبران کنندهای تون راکتیو , تاً سیسات جانبی الکتریکی ,
ساختمان کنترل , سایر تاًسیسات ساختمانی .
ـ ترانس زمین:
از این ترانس در جاهایی که نقطهً اتصال زمین (نوترال) در دسترس
نمی باشد که برای ایجاد نقطهً نوترال از ترانس زمین استفاده می شود .
نوع اتصال در این ترانس به صورت زیکزاک Zn است .
این ترانس دارای سه سیم پیچ می باشد که سیم پیچ هر فاز به دو قسمت
مساوی تقسیم می شود و انتهای نصف سیم پیچ ستون اوٌل با نصف سیم
پیچ ستون دوٌم در جهت عکس سری می باشد .
ـ ترانس مصرف داخلی:
از ترانس مصرف داخلی برای تغذیه مصارف داخلی پست استفاده می شود .
تغذیه ترانس مصرف داخلی شامل قسمتهای زیر است :
تغذیه موتورپمپ تپ چنجر , تغذیه بریکرهای Kv20 , تغذیه فن و
سیستم خنک کننده , شارژ باتری ها , مصارف روشنایی , تهویه ها .
نوع اتصال سیم پیچ ها به صورت مثلث – ستاره با ویکتورکروپ
(نوع اتصال بندی) DYn11 می باشد .
ـ سویچگر:
تشکیل شده از مجموعه ای از تجهیزات که فیدرهای مختلف را به
باسبار و یا باسبار ها را در نقاط مختلف به یکدیگر با ولتاژ معینی
ارتباط می دهند .
در پستهای مبدل ولتاژ ممکن است از دو یا سه سویچگر با ولتاژهای مختلف استفاده شود .
ـ تجهیزات سویچگر:
باسبار:
که خود تشکیل شده از مقره ها , کلمپها , اتصالات وهادیهای باسبار که به شکل سیم یا لولهًً توخالی و غیره است .
بریکر , سکسیونر , ترانسفورماتورهای اندازه گیری وحفاظتی , تجهیزات مربوت به
سیستم ارتباطی , وسایل کوپلاژ مخابراتی(که شامل : موج گیر , خازن کوپلاژ , دستگاه تطبیق امپدانس است ) ,
برقگیر:
که برای حفاظت در برابر اضافه ولتاژ و برخورد صاعقه به خطوط
است که در انواع میله ای , لوله ای , آرماتور , جرقه ای و مقاوتهای
غیرخطی است .
ـ جبران کنندههای توان راکتیو:
جبران کننده ها شامل خازن وراکتورهای موازی می باشندکه به صورت
اتصال ستاره در مدار قرار دارند و نیاز به فیدر جهت اتصال به باسبار
می باشند که گاهی اوقات راکتورها در انتهای خطوط انتقال نیز نصب می شوند .
ـــ انواع راکتور ازنظر شکل عایقی :
راکتور با عایق بندی هوا , راکتور با عایق بندی روغنی .
ـــ انواع نصب راکتور سری :
راکتورسری با ژنراتور, راکتورسری باباسبار, راکتورسری با فیدرهای خروجی, راکتورسری بافیدرهای خروجی به صورت گروهی.

ـ ساختمان کنترل:
کلیهً ستگاه های اندازه گیری پارامترها, وسایل حفاظت وکنترل تجهیزاتازطریق کابلها از محوطهً بیرونی پست به داخل ساختمان کنترل ارتباط می یابد همچنین سیستمهای تغذیه جریان متناوب ومستقیم (AC,DC) درداخل ساختمان کنترل قراردارند,این ساختمان اداری تاًسیسات مورد نیازجهت کار اپراتور می باشد که قسمت های زیر را دارا می باشد :
اتاق فرمان , فیدر خانه , باطری خانه , اتاق سیستم های توضیع برق
(AC,DC) , اتاق ارتباطات , دفتر , انبار و …

جدا-کننده

 کلید محافظ جان

یکی از عوامل اصلی در بروز خسارات مالی ، صدمات و تلفات جانی به ویژه در منازل مسکونی ، مراکز اداری ، تجاری و مجتمع های صنعتی عدم رعایت مسائل ایمنی در استفاده از انرژی برق میباشد .

        بمنظور حفاظت از جان افراد در مقابل خطر برق گرفتگی و جلوگیری از خطرات جریان نشتی از کلیدهای حفاظت از خطر برق گرفتگی ( محافظ جان ) استفاده می شود . این کلیدها که براساس حساسیت خود به دو نوع خانگی و صنعتی تقسیم می شوند ، علاوه بر حفاظت افراد در مقابل تماس مستقیم و یا غیر مستقیم برق ، با جلوگیری از نشتی جریان در حفاظت دستگاه ها و تجهیزات صنعتی نیز موثر می باشند . براین اساس در صورتی که حساسیت کلیدها تا 30 میلی آمپر باشد این کلید به عنوان حفاظت از جان و در صورتی که حساسیت آن بیشتر از 30 میلی آمپر باشد به عنوان حفاظت از تجهیزات صنعتی بکار می رود .

    اساس کار کلیدهای حفاظت از خطر برق گرفتگی ، مقایسه جریان ورودی با جریان خروجی کلید می باشد به طوری که اگر جریان نشتی در مداری که کلید در آن واقع شده است بیشتر از حساسیت کلید باشد کلید عمل کرده و جریان ورودی و در نتیجه مدار را قطع می نماید .

   از مزایای دیگر استفاده از کلیدهای حفاظت از خطر برق گرفتگی جلوگیری از بروز آتش سوزی در اثر وجود جریان نشتی می باشد . باتوجه به اینکه یم جریان 5/0 آمپری می توان باعث بروز آتش سوزی شود ، کلید حفاظت از خط برق گرفتگی با تشخیص جریان نشتی و قطع جریان ورودی ، مانع از بروز آتش سوزی می شود . همچنین از آنجا که در صورت وجود جریان نشتی در بدنه وسائل برقی و یا سیستم سیم کشی ساختمان ، این جریان به مرور زمان یاد می شود و احتمال سوختن وسایل برقی و سیستم سیم کشی ساختمان را به وجود می آورد لذا استفاده از کلیدهای حفاظت از خطر برق گرفتگی ، با توجه به کاهش میزان هدر رفتن انرژی الکتریکی و برق مصرفی . صرفه جوئی اقتصادی و حفظ ثروتهای ملی را نیز در بر خواهد داشت .

 

     الف- مشخصات کلیدهای حفاظت از خطر برق گرفتگی ( جریان نشتی ) :

1.       دمای کاری کلیدها جهت قطع جریان نشتی متناوب   از 25- تا 40- درجه سیلسیوس و با قدرت اتصال کوتاه 6 تا 25 کیلو آمپر می باشد .

2.       جهت حفاظت کـلـیـدهـا و مـدار مصرفی در مـقـابـل اتصال کوتاه و اضافه بار بایستی فیوز پشتیبان (Back-Up Fuse) با توجه به جریان نامی کلید و مشخصات ارائه شده در کاتالوگ نصب گردد .

3.       کلیدها با جریان نامی 125-16 آمپر تولید می شوند .

4.       کلیدها جهت استفاده مشترکین تکفاز ( خـانـگی ) بـه صورت دو پـل ( فـاز + نـول ) و مشترکین سه فـاز ( صنعتی ) به صورت چهار پل ، که می تواند همراه با نول و یا بدون نول ( در سیستم های سه سیمه ) بکار رود .

5.       میزان جریان قطع خودکار کلیدها ( حساسیت ) از 10 میلی آمپر تا 5/1 آمپر ، و مدت زمان قطع حداکثر 200 میلی ثانیه است .

 ب- دستور العمل نصب :

 اموزش محافط جان

   باتوجه به مقررات و استانداردهای بین المللی ، رعایت موارد ذیل در نصب کلیدهای محافظ جان ضروری می باشد :

1-      قبل از نصب بایستی با آمپرمتر مخصوص میزان نشتی جریان در مداری که قرار است . کلید فوق نصب گردد اندازه گیری شود و در صورتیکه میزان جریان نشتی بیشتر از 2% حساسیت نامی کلید باشد پس از نشت یابی و رفع نقص ، اقدام به نصب کلید گردد. این نشتی می تواند بین فاز و زمین ، نول و زمین ، فاز یا نول با فازها و نول ها مدارهای مجاور باشد که در تمام حالت های فوق کلید اقدام به قطع مدار می نماید .

2-      در مورد کلیدهای دو پل سیم نول به ترمینال مشخص شده با علامت N و سیم فاز به ترمینال مشخص شده با علامت L متصل می شود .

3-      در سیستم تکفاز ، دو سیم نول و فاز و در سیستم سه فاز ، چهار سیم ( سه فاز و نول ) بایستی به ورودی و خروجی کلید متصل گردد.

4-      باتوجه به موقعیت نصب ، سیم های ورودی و خروجی می توانند از بالا و یا پائین به کلید متصل شوند که این امر در کارکرد کلید اثری نخواهد داشت .

5-      درجه حفاظت کلیدها برای جلوگیری از ورود اجسام خارجی برابر با IP 40 می باشد.

6-      کلید عملیات نصب و رفع نقص بایستی توسط فرد متخصص انجام شود .

7-      ترمینال های ورودی و خروجی کلیدها باتوجه به آمپر کلید برای بالاترین قطر کابل یا سیم در نظر گرفته شده و از این نظر مشکلی وجود نخواهد داشت .

8-      همراه با کلید امکان استفاده از کنتاکت کمکی نیز وجود دارد .

مطلب فوق بر گرفته از سایت http://electric-sajad.blogfa.com

جدا-کنندهسنسور چیست ؟

سنسور المان حس کننده ای است که کمیتهای فیزیکی مانند فشار، حرارت، رطوبت، دما، و … را به کمیتهای الکتریکی پیوسته (آنالوگ) یا غیرپیوسته (دیجیتال) تبدیل می کند. این سنسورها در انواع دستگاههای اندازه گیری، سیستمهای کنترل آنالوگ و دیجیتال مانند PLC مورد استفاده قرار می گیرند. عملکرد سنسورها و قابلیت اتصال آنها به دستگاههای مختلف از جمله PLC باعث شده است که سنسور بخشی از اجزای جدا نشدنی دستگاه کنترل اتوماتیک باشد. سنسورها اطلاعات مختلف از وضعیت اجزای متحرک سیستم را به واحد کنترل ارسال نموده و باعث تغییر وضعیت عملکرد دستگاهها می شوند.

سنسورهای بدون تماس

سنسورهای بدون تماس سنسورهائی هستند که با نزدیک شدن یک قطعه وجود آنرا حس کرده و فعال می شوند. این عمل به نحوی که در شکل زیر نشان داده شده است می تواند باعث جذب یک رله، کنتاکتور و یا ارسال سیگنال الکتریکی به طبقه ورودی یک سیستم گردد.

کاربرد سنسورها

1– شمارش تولید: سنسورهای القائی، خازنی و نوری

2- کنترل حرکت پارچه و …: سنسور نوری و خازنی

3- کنترل سطح مخازن: سنسور نوری و خازنی و خازنی کنترل سطح

4- تشخیص پارگی ورق: سنسور نوری

5- کنترل انحراف پارچه: سنسور نوری و خازنی

6- کنترل تردد: سنسور نوری

7- اندازه گیری سرعت: سنسور القائی و خازنی

8- اندازه گیری فاصله قطعه: سنسور القائی آنالوگ

مزایای سنسورهای بدون تماس

سرعت سوئیچینگ زیاد: سنسورها در مقایسه با کلیدهای مکانیکی از سرعت سوئیچینگ بالائی برخوردارند، بطوریکه برخی از آنها (سنسور القائی سرعت) با سرعت سوئیچینگ تا 25KHz کار می کنند.

طول عمر زیاد: بدلیل نداشتن کنتاکت مکانیکی و عدم نفوذ آب، روغن، گرد و غبار و … دارای طول عمر زیادی هستند.

عدم نیاز به نیرو و فشار: با توجه به عملکرد سنسور هنگام نزدیک شدن قطعه، به نیرو و فشار نیازی نیست.

قابل استفاده در محیطهای مختلف با شرایط سخت کاری: سنسورها در محیطهای با فشار زیاد، دمای بالا، اسیدی، روغنی، آب و … قابل استفاده می باشند.

عدم ایجاد نویز در هنگام سوئیچینگ: به دلیل استفاده از نیمه هادی ها در طبقه خروجی، نویزهای مزاحم Bouncing Noiseایجاد نمی شود.

نگاهی سریع به سنسورهای رایج

SHT11سنسور رطوبت با خروجی دیجیتال

SHT75 سنسور رطوبت با خروجی دیجیتال

Rhu-207 سنسور رطوبت با خروجی مقاومتی

HS1101 سنسور رطوبت با خروجی خازنی

3610 سنسور رطوبت با خروجی ولتاژ dc

Smt160 سنسور دما با خروجی دیجیتال

LM35سنسور دما با خروجی آنالوگ

Gs209 سنسور تشخیص فلزات

Tgs4161 سنسور تشخیص دی اکسید کربن

MQ-4 سنسور گاز متان

Ss1118سنسور اکسیژن

Ke-25سنسور اکسیژن

GR500 سنسور وزن

MQ-9 سنسور گاز مونوکسید کربن

MQ-2 سنسور تشخیص دود

MQ-5 سنسور گاز

Pir –dz035 سنسور تشخیص انسان

L298 درایور

Uln2003 درایور

Msk4225 درایور

27xx حافظه prom

28xx حافظه eeprom

Cmps03 قطب نما

Tsl2550t سنسور تجزیه نور

Gp2s04 سنسور تشخیس سیاه و سفید

Tsl230 تشخیص رنگ

LHI648 سنسور حرارتی حساس به بدن

O2A سنسور رطوبت و دما در یک پک خروجی دیجیتال

S2H سنسور رطوبت مقاومتی

HAS 400-S سنسور اندازه گیری جریان

LHI 944سنسورتشخیص حرکت (انسان و حیوان )

سنسورهای القائی

سنسورهای القائی سنسورهای بدون تماس هستند که تنها در مقابل فلزات عکس العمل نشان می دهند و می توانند فرمان مستقیم به رله ها، شیرهای برقی، سیستمهای اندازه گیری و مدارات کنترل الکتریکی PLC ارسال نمایند. مانند:.

سنسورهای مادون قرمز پسیو

وسایل الکترونیکی هستند که تشعشعات اینفرارد از اجسام و اهداف را در میدان دیدش اندازه گیری می کند. به این سنسورها “سنسورهای PIR” گفته می شود که از مخفف Passive InfraRed sensors گرفته شده است.

PIR ها گاهی برای آشکارسازی اهداف متحرک بکار می روند، به این صورت که منبع انتشار اینفرارد با یک دما، مانند بدن، از جلوی منبع اینفرارد دیگر با دمای دیگر، مانند دیوار عبور می کند و بر اساس این تغییر آشکار سازی صورت می گیرد.

همه اشیاء اینفرارد (مادون قرمز) تشعشع می کنند. این تشعشع از دید انسان نامرئی است ولی می تواند با وسایل الکترونیکی که برای این هدف ساخته شده اند، آشکار شود. عبارت “پسیو” در این سنسور به این معنی است که این سنسور از خود هیچ نوع انرژی ساتع نمی کند، و فقط تشعشعات اینفرارد را از قسمت جلوئی سنسور )Sensor Face( دریافت می کند. در هسته یا مرکز PIR یک یا دسته ای از سنسورهای نیمه هادی وجود دارد، که مساحت تقریبی آن یک چهارم اینچ مربع است. این ناحیه از مواد گرما برقی )pyroelectric( ساخته شده است.

سنسورهای فعلی روی چیپ ها از مواد گرما برقی طبیعی یا مصنوعی و معمولا به صورت یک غشا یا لایه نازک ساخته می شوند. بعضی از ترکیبات عبارتند از: گالیوم نیترید)GaN(، کاسیم نیترات )CsNO3)، پلى وینیل فلوراید، مشتقات فنیل پیرازین و لیتیوم تانتالیک (LiTaO3( که مانند کریستال است و خواص پیرو الکتریک و پیزو الکتریک -ویژگى برخى کریستالها که به هنگام اعمال ولتاژ به انها تحت فشار قرار مى گیرند یا به هنگام قرار گرفتن در معرض فشار مکانیکى یک ولتاژ تولید مى کنند- را با هم دارد.

سنسور PIR اغلب به عنوان قسمتی از مدارات مجتمع ساخته می شود و ممکن است شامل یک، دو، سه یا چهار “پیکسل”، شامل مساحتهای مساوی از مواد گرما برقی باشد. ممکن است سنسورها را به صورت جفتهائی به ورودیهای مخالف تقویت کننده های تفاضلی متصل کنند. در چنین ترکیبی اندازه گیریهای PIR ها یکدیگر را خنثی کرده و در نتیجه اندازه متوسط دمای میدان دید از سیگنال الکتریکی برداشته می شود. این به سنسور اجازه می دهد تا در مقابل آشکارسازی خطا که ناشی از تشعشعات نوری یا روشنائی های بزرگ است، مقاومت کند. نورهای روشن پیوسته می تواند این سنسور را اشباع کرده و باعث می شود تا سنسور نتواند اطلاعات بیشتری را ثبت کند. در عین حال این ترکیب تفاضلی، تداخل مد مشترک را مینیمم می کند که مانع از راه اندازی ناشی از میدانهای الکتریکی نزدیک به وسیله می شود. به هر حال این ترکیب نمی تواند دما را اندازه گیری کند و مختص آشکار سازی اشیاء متحرک است.

آشکارسازهای مبتنی بر سنسورهای PIR

در این آشکار سازها معمولا سنسور PIR روی برد مدار چاپی سوار است که دارای تجهیزاتی برای تفسیر سیگنال دریافتی می باشد. مدار اصلی در محفظه ای قرار دارد که در مکانی قرار می گیرد که در میدان دید سنسور قرار نگیرد. اینفرارد می تواند از پنجره به سنسور برسد چون پلاستیک بکار رفته در آن از دید اینفرارد شفاف است و برای حفاظت سنسور از گرد و غبار و حشرات که باعث پوشاندن میدان دید می شوند، بکار می رود.

مکانیسم کوچکی برای متمرکز کردن انرژی اینفرارد دور دست به سطح سنسور بکار می رود. به این صورت که پنجره فوق الذکر را از لنزهای فشرده شده ای می سازند و گاهی اوقات از آینه های سهموی برای این کار استفاده می کنند. همچنین یک پنجره —– برای محدود کردن طول موج ورودی بین 14-8 میکرومتر قرار می گیرد که مهمترین تشعشعات اینفرارد انسان در آن قرار دارد و قویترین آنها 9/4 میکرومتر است.

وسیله PIR می تواند به عنوان یک دوربین بکار رود که می تواند مقدار انرژی متمرکز شده اینفرارد را به سطح خود در خود برای چند لحظه نگه دارد. یک بار که توان به PIR اعمال شد، انرژی برای چند لحظه در حالت سکون می ماند و می تواند یک رله کوچک را تحریک کند. این رله می تواند دسته ای از اتصالات الکتریکی را کنترل کند که به ورودی هشدار یک آشکار ساز متصل است. اگر انرژی تمرکز شده در طول زمان تغییر کند این وسیله حالت هشدار را تغییر می دهد. این رله معمولا یک رله نرمال بسته )NC( یا فرم B است. برای اطلاعات بیشتر در مورد رله این مقاله را مطالعه نمائید.

یک شخص که وارد میدان دید سنسور شده آشکار می شود در صورتیکه انرژی اینفرارد ارسالی بدن متجاوز با قسمتی از مدار که انرژی محیط قبلی دیده شده توسط سنسور را از محیط حفاظت شده را دارد، تداخل پیدا کند. حالا این بخش از چیپ نسبت به وقتیکه شخص وجود نداشت گرمتر شده است. حال اگر متجاوز حرکت کند یک نقطه داغ را روی سطح سنسور توسط آینه متمرکز کننده جابجا می کند. این حرکت انرژی رله را تخلیه و اتصال هشدار را برقرار می کند. به طور عکس اگر شخص سعی کند با گرفتن یک عایق حرارتی از روبروی سنسور عبور کند، یک نقطه سرد را روی سطح سنسور جابجا کرده و انرژی رله را تخلیه و هشدار را فعال می کند. تنها راه این است که عایق همدما با میدان دید قبلی سنسور باشد.

سازندگان این سنسور پیشنهادات زیادی برای مکان نصب درست، برای جلوگیری از هشدار اشتباه دارند. آنها پیشنهاد می دهند که سنسور PIR را در مسیری که از شیشه دیده شود قرار ندهید. اگر چه طول موجهای حساس دستگاه از شیشه به راحتی نفوذ نمی کنند، ولی منابع اینفرارد قوی مانند موتور ماشینها یا بازتاب نور آفتاب می توانند با گول زدن دستگاه، هشدار اشتباه (بدون متجاوز) را فعال کنند. البته شخصی که بتواند از پشت سنسور عبور کند نیز نمی تواند آشکار شود.

همچنین توصیه شده که سنسور PIR در نزدیکی کانالهای هوا قرار نگیرد. زیرا با اینکه تشعشع اینفرارد هوا بسیار کم است ولی با خنک شدن پلاستیک محافظ و یا لنز می توانند به عنوان هدف خنک تلقی شده و هشدار را اشتباها فعال نمایند.

سنسورهای PIR با ترکیبات مختلف کاربردهای فراوانی دارد. اکثر کاربرد این سنسور در سیستمهای حفاظتی خانه است و رنجی در حدود 10 متر دارند. بعضی PIR های بزرگتر با یک آینه می توانند تغییرات اینفرارد را در 30 متری یا بیشتر حس کنند. همچنین PIR هائی وجود دارند که با آینه های چند جهتی می توانند میدان دید عریض تری در حدود 110 درجه یا برعکس باند باریک را حس کنند.

کنترل کننده های از راه دور حرارتی مبتنی بر سنسورهای PIR

طراحان از خاصیت اندازه گیری از راه دور سنسورهای PIR استفاده کرده و با استفاده از خروجی “غیر تفاضلی” سنسور برای کنترل حرارت استفاده می کنند. سیگنال خروجی با سیگنال کالیبره شده بر اساس جنس و حرارت دیده شده توسط سنسور، مقایسه می شود. بدون کالیبراسیون PIR فقط می تواند تغییرات دمائی را به ما نشان دهد و نمی تواند دمای حقیقی آن را به ما بدهد.

مطلب فوق بر گرفته از سایت electronicnarmafzar.r98.ir

جدا-کننده

LED ها منابع نور آینده:

اموزش led

منبع اصلی نور در آینده مطمئنا یک لامپ یا یک چراغ حبابدار نخواهد بود بلکه می تواند یک میز یا یک دیوار و یا هر چیز دیگری باشد.نشریه اینترنتی لایوسانس نوشت : کشف تصادفی اخیر تولید نور از LED ها یا دیود نورانی را به مرز جدیدی رساند.بزودیLED خواهد توانست جایگزین ار زانتر و با دوام تری برای لامپهای حبابدار کنونی شود .

منبع اصلی نور در آینده مطمئنا یک لامپ یا یک چراغ حبابدار نخواهد بود بلکه می تواند یک میز یا یک دیوار و یا هر چیز دیگری باشد.

نشریه اینترنتی لایوسانس نوشت : کشف تصادفی اخیر تولید نور از LED  ها یا دیود نورانی را به مرز جدیدی رساند.بزودیLED  خواهد توانست جایگزین ار زانتر و با دوام تری برای لامپهای حبابدار کنونی شود .

مایکل بوئرز دانشجوی دانشگاه وندر بلیت تلاش میکرد ذرات بسیار کوچک کوانتومی بسازدکه این ذرات کوانتومی کریستالهایی هستند که ابعادشان چند نانو متر بیشتر نیست که می توانند از 100 تا 1000 الکترون را در خود جای دهند.

 این ذرات به آسانی از خود بسته های انرژی منتشر می کنند و هر قدر کوچکتر باشند بیشتر تحریک می شوند . هر ذره در مجموعه ویژه بو ئرز بطور استثنایی کو چک و تنها شامل 33 یا 34 جفت اتم بود . هنگامیکه نور روی ذرات کوانتومی تابانده شده یا جریان برق به آنها وصل می شوند آنها با تولید نور از خود واکنش نشان می دهند و رنگها متغییر و متنوعی ایجاد می کنند.

اما هنگامیکه بوئرز یک پرتوی لیزری روی مجموعه ای از این ذرات کوانتومی تاباند اتفاق غیر منتظره ای رخ داد . وی گفت : ناگهان نور سفیدی تمامی میز را پو شاند و بسیار شگفت زده شدم. زیرا وی انتظار داشت ذرات کوانتومی نور آبی منتشر کند ولی این نور نور بسیار زیبای سفیدی بود.

بوئرز بهمراه دانشجوی دیگری این ذرات را با پلی اورتان مخلوط نمود و سطح بیرونی یک حباب لامپ  led   آبی را با آن پو شاند . هر چند ظاهر این حباب زیبا نبود ولی نور سفید ی مانند لامپهای معمولی منتشر می کرد که شدت آن دو برابر و دوام آن 50 برابر یک لامپ معمولی 60 وات بود.

این فعالیت علمی در شماره 18 اکتبر نشریه انجمن شیمی آمریکا منتشر شده است .

Led ها تا اواخر دهه  گذشته فقط میتوانستند سه نور آبی و سبز وقرمز تولید کنند که به همین علت کاربردشان محدود بود.

سپس led     هایی با رنگ آبی به بازار آمدندکه می توانستندنور سفید با ها له ای از رنگ آبی روشن کنند .

Led   ها دو برابر یک لامپ حباب دار 60 وات نور تولید کرده و 50 هزار ساعت کار می کنند و گرما وحرارت تولید نمی کنند و بسختی می شکنند .

بالا خره روزی فرا می رسد کهLED  جایگزین لامپهای معمولی شود و دیگر نور تنها از چراغ های حبابدار پخش نخواهد شد (انشا الله)
جدا-کننده

روش های کابل کشی

1- نوع اول در کانال

انواع کانال های کابل:

کانال های خاکی

کانال های معمولی(سیمانی بتونی)

کانال های آدم رو

کانال های خاکی را با مقطع ذوزنفه می سازند تا از ریزش خاک به داخل کانال جلوگیری کنند ابتدا کف کانال باید محکم باشد یا آن را آجر فرش میکنند و به ضخامت 10 سانتی متر ماسه میریزند و کابل را روی آن قرار میدهند و مجددا به ضخامت 15 سانتی متر روی کابل ماسه میریزند و روی آن را آجر فرش می کنند و یک نوار هشدار نیز روی اجر فرش قرار میدهند و بقیه کانال را با خاک معمولی پر میکنند

در مکان هایی که نمی توانیم حداقل عمق کانال را رعایت کنیم از صفحات بتونی استفاده می کنیم و در زمین هایی که حشرات موزی یا خاک آن شوره زار است به جای کابل های NYY از کابل های NYCYو NYCWY استفاده می شود

کانال های معمولی:

برای این کار از کانال هایی به عمق 30 تا 70 سانتی متر که در اطراف و کف آن سیمان به کار می رود در کف کارگاه ها ساخته می شود کابل های برق را در کف آن قرار می دهند چنانچه تعداد کابلها زیاد باشد کانال را طبقه بندی می کنند

2-داکت:به وسیله ی داکت یا باس داکت در جاهایی که نتوان کانال ایجاد کرد استفاده می شود و اگر تعداد کابل ها زیاد باشد از باس داکت استفاده می کنیم

3-توسط لوله های فولادی:به صورت روکار و توکار به صورت روکار جعبه ی تقسیم باید در مکانی باشد که امکان دسترسی آسان به آن مسیر باشد و حداکثر فاصله ی بین دو جعبه ی تقسیم 15 متر باشد در اتصال لوله های فولادی حتما از بوشن استفاده شود در این روش قطر لوله حد اقل باید 1.5 برابر قطر کابل باشد

4-نصب کابل بر روی دیوار :

در این روش کابل ها به وسیله ی بست های فلزی و پلاستیکی و رول پلاک بر روی دیوار نصب می شوند

در صورت استفاده از چند کابل باید حداقل به اندازه ی قطر کابل بین آن ها فاصله باشد

معمولا کابل ها را در صفحات پوشیده و مشبک قرار می دهند   در کارخانه جات از کانال های مشبک با نردبان ها ی افقی جهت عبور کابل ها استفاده می شود که دسترسی به کابل ها و عوض کردن آن ها بسیار آسانتر خواهد بود

سینی کابل

5- سینی کابل :برای انتقال تعداد زیادی کابل به صورت رو کار و برای نصب آن از پایه های پیش ساخته استفاده می شود یک طرف این پایه ها به دیوار رول پلاک می شوند و سینی کابل بر روی پایه ی دیگر قرار می کیرد و به پایه پیچ می شود مسیر سینی کابل ها باید کاملا بسته باشد و سیم اتصال به زمین داشته باشد در خم ها می توان از زانو سه راهه یا چهار راهه استفاده کرد و یا می توان مانند داکت ها زاویه سازی کنیم و با استفاده سنگ فرز این کار را انجام می دهیم و حداقل فاصله ی بین پایه ها 40 سانتی متر می باشد که این فاصله به اندازه ی سینی کابل و تعداد کابل ها و وزن آنها بستگی دارد

نکاتی دیگر در مورد کابل ها

کابل را باید با چرخاندن قرقره ی کابل و کشیدن آهسته کابل را باز کرد و از خمش زیاد کابل جلوگیری کرد

اگر در یک مسیر کابل فشار قوی و ضعیف با هم کشیده می شوند بهتر است که کابل فشار ضعیف در روی کابل فشار قوی قرار گیرد

اگر در موقع کابل کشی درجه ی هوا +5 درجه باشد باید قبل از آن کابل را در یک محیط گرم قرار داد تا کابل ترک بر ندارد رشته سیم های یک کابل چند رشته را نباید برای چند مدار به کار برد

انواع سیم ها به شین ها و مصرف کننده های دیگر توسط پیچ و مهره مجاز است

جدا-کننده

 الکتروموتورهای ضد انفجار

الکتروموتورهای ضد انفجار از آن رده موتورهای الکتریکی هستند که بگونه ای ساخته می شوند که  اگر درون آنها انفجاری اتفاق بیفتد این انفجار به بیرون سرایت نکند و از انتشار گازهای قابل انفجار و بخارات به محیط بیرون هم جلوگیری نماید و هم به آن اندازه نشت بندی شده باشند که کارکردن آنها در محیط هایی که حاوی گازها وبخارات قابل انفجار هستند باعث نشود که این بدرون موتور راه پیدا کرده و باعث جرقه و آتش سوزی و انفجار شوند .

برای این کار لازم است که نکاتی رعایت شود از جمله اینکه : جنس بدن موتور از مواد مقاومی چون چدن ساخته شده باشد که در برابر انفجار استحکام بالایی دارند و به راحتی از هم گسیخته نمی شوند در برابر خوردگی مقاوم هستند وبنابراین رد اثر خوردگی نشت بندی آنها بهم نمی خورد .

بسته به اینکه این موتور ها باید در چه شرایط محیطی کار کنند کلاس های متفاوتی می توانند داشته باشند مثلاً در یک کارخانه نساجی که بیشتر با غبارهای ناشی از منسوجات سرو کارداریم نوع عایق بندی موتور و کلاس آن با الکتروموتوری که در یک واحد فرآیندی پتروشیمی کار می کند و با گازهایی چون پروپان و اتیلن و کلر و ویینیل کلراید و نظائر آن سروکار دارد فرق می کند . کاربرد این موتورها در محیط های مخاطره آمیز hazardous locations است که بطور معمول در صنایع شیمیایی ؛ معادن ذغالسنگ , صنایع نساجی و صنایع پتروشیمی می باشد .

شرح این دسته بندی ها در زیر آمده است .

تعریف موتور ضد انفجار

طبقه بندی مناطق چگونه انجام می شود؟

با تشخیص برخی مناطق کارخانه یا سایت به عنوان منطقه خطر، را ( با ……………. ) مشخص می کنیم که چه ناحیه ای خطرناکتر است و به توجه یا تجهیزات بیشتری نیاز دارد و چه منطقه ای کم خطرتر است. همچنین متوجه می شویم که چه مناطقی ایمن هستند.

طبقه بندی مناطق الکتریکی به ما خاطر نشان می کند که چه نوع تجهیزاتی باید در آن مناطق به کار گرفته شود و از چه تجهیزاتی نمی توان استفاده کرد. چگونه این کار انجام می شود؟

 توجه به این نکته مهم است که تجهیزات الکتریکی ضد انفجار تنها در برخی نواحی به کار گرفته می شوند. این تجهیزات شناسنامه و شناسه های ویژه ای دارند که به ما می گوید که آیا می توان از آنها در نواحی خطرناک خاصی استفاده کرد یا نه؟ بر این اساس ما می توانیم از این تجهیزات در مناطق پر خطر بدون نگرانی استفاده کنیم.

بنابراین برخی تجهیزات و ابزارهای الکتریکی را تنها می توان در ناحیه 2 به کار گرفت، در حالیکه برخی دیگر در ناحیه خطر 1 نیز کاربرد دارند. طبقه بندی بر اساس نواحی خطر را در ادامه توضیح می دهیم. هزینه این تجهیزات بسته به نوع محافظت و مناسب بودن برای استفاده در نواحی مختلف فرق می کند. بنابراین اگر مهندس طراح به اشتباه ناحیه ای امن را خطرناک طبقه بندی کند، و یا حتی اگر ناحیه ای را که باید در ناحیه خطر 2 طبقه بندی کند خطر 1 بداند ناگزیر باید هزینه بیشتری برای خرید تجهیزات ضد انفجار با قابلیت بیشتر پرداخت کنید. چنین تجهیزاتی هزینه نگهداری بیشتری نیز در بردارند. بنابراین در دوره عمر خود نیز هزینه بیشتری را به شرکت تحمیل می کنند.

از سوی دیگر، اگر منطقه خطری به اشتباه جزو مناطق ایمن طبقه بندی شود هزینه آن بسیار بالاست چرا که ممکن است به انفجار ناخواسته ای منجر شود که پیامدهایی مالی و جانی در پی داشته باشد و تصویر شرکت را نیز مخدوش سازد. چنین اتفاقاتی ممک است حیات شرکت را نیز به خطر اندازد.

بنابراین طبقه بندی درست مناطق خطر از نظر هزینه نیز همانند موضوع مهندسی ایمنی اهمیت دارد برخی مفاهیم اساسی درباره مواد خطرناک را باید بدانیم تا بتوانیم درک بهتری از  طبقه بندی مواد و نیز انتخاب الکتروموتور ضد انفجاری که با آن شرایط مناسب را داشته باشیم

برای دسته بندی موتورهای ضد انفجار , سازندگان نیاز دارند که آزمایشگاههای متعهد Underwriters Laboratories (UL) و نظامنامه ملی برق National Electrical Code (NEC) آنها را به رده = CLASS  – گروه = Group و  تقسیم کرده و محدودیت های  قانونی درجه حرارت را برایشان  مشخص کنند .

طراحی موتورهای ضد انفجار در محیط های بسته

The Basics: Explosion Proof Enclosure Design

این نوع موتورهای ضد انفجار برای محیط های بسته طراحی می شوند ملاحظات اساسی برای این موتورها این است که باید از بروز جرقه در محیطی که می تواند حاوی بخارات و گازهای قابل اشتعال باشد خودداری کند. موتورهای ضد انفجاری برای محیط های بسته  برای محیط های بسته ؛ سنگین و پر حجم هستند . آنها به گونه ای طراحی شده اند که در حد توانایی موتور در برابر خوردگی  و محدوده درجه حرارت و گرم شدن بیش از اندازه مقاوم می باشد .  سازندگان اتصالات این و فلنج های آنها را به گونه ای می سازند که در برابر نفوذ شعله مقاوم flame tight,  باشد. و محفظه ای باریکی داشته باشند که به هنگام وقوع انفجار داخلی گازهای داغ حاصل از انفجار رها شده و امکان سرد شدن پیدا کنند و به اندازه سرد شوند که باعث انفجار مجدد نشوند .

مروری بر دسته بندی موتورها :

Overview of Motor Classifications

موتورهای ضد انفجاری اساساً در دسته بندی موتورهای محصور= سربسته قرار می گیرند که بر پایه حفاظت در برابر شرایط محیط و نیز سرد شدن ساخته شده اند .

بطورکلی موتورهای محصور که توسط  :

موسسه  ملی سازندگان تجهیزات برقی National Electrical Manufacturers Association (NEMA) و نیز کمیته بین المللی الکتروتکینیکال International Electrotechnical Commission (European standard) که استانداردی اروپایی است طراحی شده اند در دو گروه کلی قرار می گیرند :

1-      موتور با پوسته باز open enclosures

2-      موتور با پوسته کاملاً محصور شده ally enclosed enclosures.

نوع : پوسته باز آن دارای دریچه هایی است که امکان تهویه هوا در اطراف سیم پیچ های موتور را می دهد . که چهار نوع از این موتور های پوسته باز وجود دارند

. There are four types of open enclosures

  • Drip-proof = مقاوم در برابر قطره
  • Splash-proof = مقاوم در برابر پاشش
  • Guarded = محافظت شده
  • Weather protected = مقاوم در برابر شرایط آب و هوایی

استفاده از موتورهایی که در پوسته آنها باز است Open enclosures برای مکانهای مخاطره آمیز مناسب نیست برای این کار باید از موتورهایی که بطور کامل در پوسته محصور شده اند Totally enclosed enclosures استفاده شود . موتورهای کاملاً محصور از جریان هوا از داخل به بیرون از موتور و به محیط اطراف جلوگیری می کنند اما آنها گازها را کاملاً نشت بندی نمی کنند  چهار نوع  موتور کاملاً محصور وجود دارد که عبارتند از :

  • موتورهای کاملاً محصور بدون تهویه هوا Totally Enclosed, Non Ventilated (TENV)
  • موتورهای کاملاً محصور با پروانه خنک کننده Totally Enclosed, Fan Cooled (TEFC)موتور کاملاً محصور با هوای بیش از اندازه Totally Enclosed, Air Over (TEAO)
  • موتورهای ضد انفجاری Explosion Proof

Explosion Proof Motor Classifications by Hazardous Locations

دسته بندی موتورهای ضد انفجار برای محیط های مخاطره آمیز

موتورهای ضد انفجاری برای محیط های مخاطره آمیز توسط آزمایشگاههای بیمه Underwriters Laboratories (UL) و نیز نظام نامه ملی برق Underwriters Laboratories (UL) و نیز OSHA  بشرح زیر تعریف شده است .

کلاس 1 : گازها بخارات و مایعات Gases, vapors, and liquids:

  • گروه A : استیلن Gases, vapors, and liquids
  • گروه B : هیدورژن و مظائر آن  . Hydrogen, etc.
  • گروه C : اتر و نظائر آن Ether, etc.
  • گروه و D : هیدروکربنها ؛ سوختها و , حلالها و نظائر آن Hydrocarbons, fuels, solvents, etc.

دسته بندی 1 : مخاطرات انفجاری معمول Normally explosive and hazardous

دسته بندی 2 : مخاطراتی که بطور معمول در هوا وجود ندارند ولی بطور غیر مترقبه ممکن است بروز کنند . Not normally present in an explosive concentration (but may accidentally exist)

کلاس II : گردو غبارها Dusts

  •  گروه E : غبار فلزات ( هادی و منفجر کننده )
  • گروه F : غبار کربن ( که برخی از آنها هادی بوده و همه آنها قابل انفجارند )
  • گروه G : آرد , نشاسته , حبوبات , پلاستیک های قابل احتراق یا غبارات شیمیایی ( قابل انفجار)

دسته بندی 1 : مقادیر قابل اشتعال غبارکه بطور معمول وجود دارند و یا ممکن است بصورت معلق وجود داشته باشند و یا غبارهای هادی که وجود دارند .

دسته بندی 2 : غباری که بطور معمول  به مقداری که باعث اشتعال شوند در هوا معلق نیستند ( اما ممکن است که بطور اتفاقی رها شوند ) لایه های غبار که حضور دارندذ

کلاس III : الیاف

  • منسوجات ؛ مصنوعاتی چوبی و نظائر آن ( که بسادگی قابل اشتعال هستند اما تمایلی به انفجار ندارند )

دسته بندی 1 : مورد استفاده و یا جابجا شدن توسط تولید کنندگاه

دسته بندی 2 :

نگهداری و یا جابجایی درانبار ( منحصراً برای سازندگان )

موتورهای ضد انفجار بسته با محیط های که هستند  :  به رده ؛ گروه و دسته  تقسیم می شوند ( مثلاً کلاس I دسته بندی 2 یا کلاس 1 و دسته بندی 2 و نطائر آن (e.g., Class I, Division 1, Class I Division 2, etc.))

تفاوت در کلاس آنها بستگی به محدودیت درجه حرارت و برای  روشهای محافظت در برابر مواد از گروه = groups استفاده می شود .

Explosion Proof Construction

ساختارهای ضد انفجاری

موتورهای ضد انفجاری با قطعاتی و موادی ساخته می شوند که توانایی مقاومت در برابر مناطق مخاطره آمیز را داشته باشد این شرایط شامل :

  • عایق های کلاس F
  • محورهای و زنجیرهای مسی ضد جرقه
  • کاندویت ها و جعبه های به ابعاد بزرگ که سوراخهایی که رزوه دارند .
  • فن های خنک کننده مقاوم در برابر خوردگی و نیز ضد جرقه Non-sparking, corrosion resistant, cooling fans
  • درپوش های فن و صفحات انتهایی از چدن Cast iron end plates and fan covers
  • Stainless steel breathers and drains
  • تخلیه و تنفس ها از جنس فواد ضد زنگ
  • استفاده از بلبرینگ های نشت بندی شده و  ضد اصطکاک  با پوشش دوگانه و بزرگتر از اندازه با گریس های حرارت بالا
  • Oversized, double-shielded, anti-friction, sealed ball bearings with high temperature grease
  • Low loss steel laminations for higher efficiency
  • لابه های فولاد ضد زنگ با تلفات کم  برای کارایی بیشتر
  • Precision dynamic balancing
  • بالانس دقیق دینامیک
  • High temperature polyester varnish impregnated armatures
  • آرمیچرهایی که با لاک های پلی استر  در درجه حرارت بالا اشباع شده اند
  • Dynamically balanced to reduce vibrations
  • بالانس دینامیکی برای کاهش لرزش

عایق های سیم پیچ کلاس F

Class F winding insulation  نسبت به سایر  کلاس عایق ها بیشترین محافظت را در برابر درجه جرارت دارا می باشند

عایق های کلاس H Class H polyester  که با لاک پلی استر پوشش داده شده اند و در آمیچر موتور مورد استفاده هستند نیز بیشترین حفاظت در برابر درجه حرات را ارائه می دهند .

ورقه های انتهایی  end plates موتور از جنس چدن هستند تا ضمن اینکه استحکام خوبی دارند بتوانند فشار بالای ناشی از انفجاررا تحمل کرده و در برابر خوردگی هم مقاوم باشند . همه بخش ها ماشینکاری شده اند تا درزهای آنها خیلی کم باشد و  مانع از خروج گازهای ناشی از انفجار به بیرون بشوند تا زمانیکه موتور به اندازه کافی سرد شود و امکان مشتعل کردن اتمسفر محیط را نداشته باشد .

 نگهدارنده های برنجی و  ضد جرقه محور موتور Non-sparking brass shaft slingers این امکان را می دهند که نشت بندی  محور motor shaft بخوبی صورت گیرد.

جعبه اتصالات و لوله های هدایت کننده کابل برق conduit/connection boxes باید به آن اندازه بزرگ  انتخاب شوند تا بتوانند سیم ها و کابلهای متصل به موتور را در خود جای دهند همانگونه که قبلاً یادآوری شد این لوله ها  باید از جنس چدن ساخته شوند تا ضمن اینکه استحکام بیشتری دارند در برابر خوردگی هم مقاوم باشند .

جدا-کننده

Top